วันพฤหัสบดีที่ 12 ธันวาคม พ.ศ.2562 peaceMOVING FORWORD TO PEACE
logo

ใส่คำค้นที่ท่านต้องการค้น ในช่องสีฟ้าด้านล่าง

อุทยานการเรียนรู้ต้นแบบ สู่โมเดลห้องสมุดสมานฉันท์

 06 ก.พ. 2560 16:15 น. | อ่าน 1996
Facebook Twitter Pinterest LinkedIn Google+

      จากเหตุการณ์ความไม่สงบในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ ที่ส่งผลกระทบต่อชีวิตของประชาชนทุกกลุ่มในพื้นที่ ความรุนแรง ส่งผลกระทบในเชิงโครงสร้างทั้งต่อสังคม เศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรมประเพณี ศาสนา รวมไปถึงด้านการศึกษาของเด็กและเยาวชน ที่ยังอยู่ในวังวนสถานการณ์ ครูถูกฆ่า โรงเรียนถูกเผา ยังไม่พูดถึงการขาดโอกาสในแง่นวัตกรรมการเรียนรู้ใหม่ๆ แต่นับจากปี 2547 เป็นต้นมา ได้มีความพยายามสร้างสรรค์พื้นที่ในการเรียนรู้ให้กับเด็กและเยาวชนในพื้นที่ 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ ในรูปแบบของห้องสมุดมีชีวิต ที่เป็นพื้นที่ศึกษาตามอัธยาศัยและเปิดกว้างสำหรับทุกคน ทุกเชื้อชาติ และทุกศาสนา นั่นคือ อุทยานการเรียนรู้ TK park

ความเป็นมา
      อุทยานการเรียนรู้
หรือ Thailand Knowledge Park (TK Park) เป็นหน่วยงานของสำนักงานอุทยานการเรียนรู้ (สอร.) ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 18 มิถุนายน 2547 ภายใต้การบริหารงานของสำนักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้ (องค์การมหาชน) สบร. หรือ Office of Knowledge Management and Development (Public Organization) – OKMD ซึ่งจัดตั้งขึ้นโดยพระราชกฤษฎีกา “จัดตั้งสำนักงานบริหารพัฒนาองค์ความรู้ (องค์การมหาชน) พ.ศ. 2547”
      TK park มีเป้าหมายหลักสำคัญในการขยายโอกาสและสร้างความเท่าเทียม ลดความเหลื่อมล้ำ ในการเข้าถึงแหล่งเรียนรู้และองค์ความรู้ที่ทันสมัยให้เกิดขึ้นในสังคมไทย ครอบคลุมทุกภูมิภาค พื้นที่ 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ ซึ่งเป็นพื้นที่พหุวัฒนธรรม ที่มีความหลากหลายทางศาสนาและชาติพันธุ์ แต่ต้องตกอยู่ในสถานการณ์ความรุนแรง การขาดโอกาสในการเรียนรู้ จึงเป็นพื้นที่ที่ TK park ให้ความสำคัญพิเศษ มุ่งเป้าหมายในการส่งเสริมการอ่านการเรียนรู้ เพื่อเป็นส่วนหนึ่งของการสร้างความเข้าใจ เชื่อมโยงผสานความต่างให้เป็นหนึ่งเดียวภายใต้ ความสมานฉันท์และความรักสามัคคีได้อย่างยั่งยืน
      ในปี 2548 จึงเกิดข้อตกลงความร่วมมือระหว่าง TK park และเทศบาลนครยะลา อุทยานการเรียนรู้ยะลา จึงเป็นอุทยานการเรียนรู้ภูมิภาคต้นแบบแห่งแรก ตามแนวคิด “ห้องสมุดมีชีวิต” โดยผสมผสานระหว่างความรู้ และเทคโนโลยีที่ทันสมัย ที่สอดคล้องกับบริบทและภูมิปัญญาของท้องถิ่น การก่อกำเนิดขึ้น ในขณะที่สถานการณ์ความรุนแรงอยู่ในจุดสูงสุด จนกระทั่งดำเนินงานมาถึง 10 ปีแล้ว นอกจากจะเป็นพื้นที่กลางที่ส่งเสริมการอ่าน การเรียนรู้ ที่เชื่อมผสานผู้คนในชุมชนที่มีความหลากหลายเชื้อชาติ ศาสนาเข้าไว้ด้วยกัน เป็นดั่งภูมิคุ้มกันความดีงามท่ามกลางความรุนแรงแล้ว อุทยานการเรียนรู้ยะลา ยังเป็นแม่ข่ายในการขยายแนวคิดและขยายผลการสร้างสรรค์อุทยานการเรียนรู้ไปยังหน่วยงานหรือองค์กรต่างๆ ในจังหวัดและพื้นที่ใกล้เคียง ได้แก่ โรงเรียน ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก และแหล่งเรียนรู้ชุมชนกว่า 30 แห่ง ใน 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ คือ จ.ยะลา จ.ปัตตานี จ.นราธิวาส ต่อยอดเป็นโครงการพัฒนาอุทยานการเรียนรู้สี่มุมเมือง เพื่อขยายโอกาสในการเข้าถึงแหล่งเรียนรู้ให้แก่เด็ก เยาวชน และประชาชนได้ครอบคลุมทั่วถึงยิ่งขึ้น โดยการพัฒนาห้องสมุดโรงเรียน ซึ่งมีพื้นที่ตั้งกระจายอยู่ในสี่มุมเมืองของเทศบาลนครยะลา จากการทำวิจัยเบื้องต้นของทีมงานอุทยานการเรียนรู้ยะลา เกี่ยวกับความต้องการกิจกรรมการส่งเสริมการอ่านสำหรับเด็กและเยาวชนในพื้นที่พบว่า เปอร์เซ็นต์ของเด็กที่ชอบอ่านหนังสือในเขตเทศบาลนครยะลา เพิ่มขึ้นถึง 80%


ขยายผลเครือข่ายอุทยานเรียนรู้
      จากความสำเร็จของอุทยาการเรียนรู้ต้นแบบแห่งแรก คือ อุทยานการเรียนรู้ยะลา ทำให้ทางศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้ (ศอ.บต.) ได้เล็งเห็นประโยชน์จากการส่งเสริมการอ่าน การเรียนรู้ในรูปแบบของห้องสมุดมีชีวิต และเพื่อให้เป็นพื้นที่ที่จะช่วยสร้างความสมานฉันท์ และสร้างสันติของคนในพื้นที่  จึงได้ดำเนินการจัดตั้ง “อุทยานการเรียนรู้ TK park ขึ้น ที่จังหวัดปัตตานี และจังหวัดนราธิวาส”  
      อุทยานการเรียนรู้ปัตตานี เป็นอุทยานการเรียนรู้แห่งที่สอง ของจังหวัดชายแดนภาคใต้ ซึ่งจะมีขนาดใหญ่ที่สุดในประเทศไทย ได้ดำเนินการก่อสร้างจนแล้วเสร็จ และมีกำหนดเปิดให้บริการในต้นปี 2560 นั้นเกิดจากความร่วมมือระหว่างสำนักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้ กับศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภายใต้ (ศอ.บต.) และเทศบาลเมืองปัตตานี มีการสำรวจความคิดเห็นและความต้องการของคนในพื้นที่ เกี่ยวกับการจัดตั้งอุทยานการเรียนรู้ปัตตานี จนเป็นที่มาของสถาปัตยกรรมที่โดดเด่น ด้วยรูปทรงอาคาร ที่ได้รับแรงบันดาลใจจากรูปทรงเรือกอแระ และลวดลายกระจกที่สะท้อนลงมาเป็นเมืองสามวัฒนธรรม ได้แก่ จีน ไทย-พุทธ และไทย-มุสลิม ซึ่งเป็นอัตลักษณ์และความภาคภูมิใจของคนปัตตานี ในอาคารประกอบด้วย 7 โซน ได้แก่ บริเวณ Read Park ประกอบด้วย พื้นที่อ่านหนังสือสำหรับเด็กและบันไดรักการอ่าน พื้นที่อ่านหนังสือทั่วไป ห้องเงียบสำหรับให้บริการสื่อมัลติมีเดียและอินเตอร์เน็ต พื้นที่สำหรับหนังสือและสื่อสาระท้องถิ่น ลานสานฝัน เป็นลาน และเวทีทำกิจกรรม ห้องบันทึกเสียง จัดรายการ หนังสือเสียง ห้องเอนกประสงค์ (Mini Theater) สำหรับประชุม ฝึกอบรม ฉายภาพยนตร์  มุมเครื่องดื่ม จุดบริการยืม-คืนหนังสือ และห้องละหมาด/ห้องพุทธศาสนา เป็นต้น
      ในส่วนของอุทยานการเรียนรู้นราธิวาส ได้รับงบประมาณจาก ศอ.บต. จัดสร้างอาคารขนาด 2 ชั้น พร้อมลานสานฝัน บนพื้นที่จำนวน 2 ไร่ครึ่งขึ้นที่ริมสวนกรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ โดยนำเอกลักษณ์ของจังหวัดมาสร้างให้เกิดอัตลักษณ์ที่โดดเด่น เช่น ใบไม้สีทอง เรือกอแระ น้ำตก และทะเล โดยความคืบหน้าการการก่อสร้าง TK park นราธิวาส มีความคืบหน้าไปมาก โครงสร้างอาคารภายนอกดำเนินการแล้วเสร็จ ซึ่งประกอบด้วย ห้องสมุดใหญ่ ห้องสมุดเล็ก จะมีหนังสือสำหรับเด็กและผู้ใหญ่ รวมถึงสาระความรู้ต่างๆ ที่จะเปิดบริการเป็นพื้นที่อ่านหนังสือ สื่อมัลติมีเดีย และอินเตอร์เน็ต ยังมีห้องสำนักงานลานสานฝัน ใช้เป็นเวทีเพื่อดำเนินกิจกรรมต่างๆ ห้องมินิเธียเตอร์ เป็นห้องสำหรับฉายภาพยนตร์ ห้องประชุม ห้องบันทึกเสียง เป็นต้น อีกทั้งการบริการหนังสือเสียงสำหรับประชาชนที่มีความบกพร่องทางการได้ยิน และมีอาคารละหมาดด้วย ทั้งนี้ TK park นราธิวาส จะเปิดให้บริการในรูปแบบห้องสมุดมีชีวิต ทั้งในแบบห้องสมุดที่มีหนังสือให้เลือกอ่านมากมาย และมีกิจกรรมในรูปแบบวิชาการ บันเทิง แหล่งเรียนรู้อัตลักษณ์ท้องถิ่น และอื่นๆ อย่างเป็นทางการ ช่วงปลายปี 2560  และในขณะนี้มีอาคาร Mini TK park บริเวณหน้าสำนักงานเทศบาลเมืองนราธิวาส เพื่อรองรับการเรียนรู้ชั่วคราวระหว่างรอ TK park นราธิวาสเปิดอย่างเป็นทางการ
 

 

Comment
Related